Türkiye Barolar Birliği (TBB) Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu, yapay zeka araçlarının avukatlık mesleğinde güvenli, bilinçli ve mesleki ilkelere uygun kullanımını düzenleyen “Avukatlar İçin Yapay Zeka Kullanımı Tavsiye Rehberi”ni yayımladı.
Rehber, 14-15 Şubat 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenen “Yapay Zeka ve Avukatlık Çalıştayı” çıktıları doğrultusunda hazırlandı. Çalışmada yapay zekanın avukatın mesleki faaliyetlerini destekleyen bir araç olduğu; ancak mesleki sırların korunması, veri güvenliği, insan denetimi ve hukuki doğrulama gibi temel sorumlulukların avukata ait olduğu vurgulanıyor.
Sorumluluk ve Devredilemezlik
TBB Başkanı Av. R. Erinç Sağkan, Rehberin ön sözünde yapay zeka teknolojilerinin doğru kullanıldığında savunma hakkını güçlendireceğini, hizmet kalitesini ve verimliliği artıracağını ifade etti. Avukatlık mesleğinin bağımsızlık, sır saklama, özen, sadakat ve müvekkil menfaatini koruma esaslarına dayandığını belirten Sağkan; yapay zekanın bir yardımcı olarak kullanılabileceğini fakat nihai hukuki muhakeme ve mesleki sorumluluğun hiçbir aşamada sisteme veya üçüncü kişilere devredilemeyeceğini altını çizdi. Rehberin bir yasaklama metni değil, güvenli kullanım çerçevesi sunduğu kaydedildi.
Denetim ve Halüsinasyon Riski
Rehbere göre yapay zeka tarafından üretilen içerikler; mevzuat, içtihat, maddi vakıalar ve delil durumu yönünden avukat denetiminden geçmeden müvekkillere, yargı mercilerine veya idari kurumlara sunulamaz. Sistemlerin gerçek dışı bilgi ve emsal üretebilmesi anlamına gelen “halüsinasyon” riskine karşı, tüm hukuki çıktıların resmî ve güvenilir kaynaklardan doğrulanması zorunluluğu getiriliyor.
Mesleki Sır ve Veri Güvenliği
Açık veya sözleşmesel güvencesi yetersiz yapay zeka platformlarına anonimleştirilmemiş müvekkil bilgileri, dava/icra dosyaları, deliller, ticari sırlar ve özel nitelikli kişisel verilerin aktarılması yasaklanıyor. Kullanılacak sistemlerin veriyi nerede işlediği, model eğitiminde kullanıp kullanmadığı, yurt dışı aktarım durumu ve teknik güvenlik önlemleri bakımından önceden değerlendirilmesi gerekiyor.
Risk Temelli Dörtlü Sınıflandırma
Rehber, yapay zeka kullanımını risk düzeyine göre dört grupta topluyor:
- Serbest Yardımcı Kullanım: Genel mevzuat araştırması, anonim konu planlaması ve kamuya açık metin özetleme gibi düşük riskli işlemler.
- Sınırlı ve Kontrollü Kullanım: Dilekçe/sözleşme taslakları, belge özetleri ve içtihat ön elemesi gibi insan denetimi gerektiren alanlar.
- Özel Güvenceye ve Onama Bağlı Kullanım: Hassas kişisel veriler, dosya içerikleri, sağlık ve adli sicil kayıtları ile ticari sırların yer aldığı durumlar. Bu alanlarda kapalı sistem kullanımı, KVKK uyum kontrolü ve erişim sınırlandırması gibi ek önlemler aranır.
- Yasak Kullanım Şekilleri.
Büro İçi Yapay Zeka Politikası
Rehber, avukatlık bürolarının kendi yapay zeka kullanım politikalarını yazılı olarak oluşturmalarını öneriyor. Bu politikalarda yetkili araçlar, aktarımı yasak veriler, onay süreçleri, doğrulama adımları ve olası veri ihlali senaryolarının netleştirilmesi tavsiye ediliyor. Ayrıca metinde hızlı karar kontrol listeleri, sözleşme örnekleri ve hizmet sağlayıcıları değerlendirme soruları yer alıyor.
Rehbere buradan ulaşabilirsiniz.