Miras bırakanın vefatının ardından intikal eden mal varlığının (ev, arsa, tarla, araç, banka hesabı vb.) mahkeme süreçlerine ihtiyaç duyulmaksızın mirasçılar arasında dostane bir şekilde paylaşılması işlemine Miras Taksim Sözleşmesi (Rızai Taksim) denir.
Özellikle Manisa (Salihli, Turgutlu, Alaşehir, Kula, Akhisar, Demirci, Gördes dâhil tüm ilçeleri), İzmir, Denizli, Aydın ve Balıkesir genelinde geniş aile terekelerinin uzun süren dava süreçlerine girmeden çözüme kavuşturulmasında rızai taksim en hızlı ve ekonomik seçenektir.
Daha önceki yazımızda detaylandırdığımız ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası gibi masraflı ve mülkün icra kanalıyla satılması riskini taşıyan yargı yollarına başvurmak istemeyen mirasçılar için taksim sözleşmesi ideal bir yoldur.
Bu yazıda rızai taksim sözleşmesinin şartlarını, usulünü ve dikkat edilmesi gereken noktaları derledik.
1. Miras Taksim Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları
Rızai taksim sözleşmesinin hukuken geçerli olabilmesi için kanun belirli şekil şartları öngörmüştür:
- Tüm Mirasçıların Katılımı (Oy Birliği): Taksim sözleşmesine tüm yasal ve atanmış mirasçıların (veya yetkili vekillerinin) katılması zorunludur. Tek bir mirasçının dahi dışarıda bırakılması sözleşmeyi tamamen geçersiz kılar.
- Yazılı Şekil Şartı: Türk Medeni Kanunu gereğince miras taksim sözleşmesinin yazılı olarak yapılması şarttır. Sözleşmenin noter huzurunda yapılması zorunlu olmayıp adi yazılı şekilde (tüm mirasçıların ıslak imzası ile) yapılması da geçerlidir; ancak ispat kolaylığı açısından noterde düzenlenmesi tavsiye edilir.
2. Taşınmazların Tapuda Tescili Nasıl Yapılır?
Yazılı olarak hazırlanan miras taksim sözleşmesi tek başına tapu mülkiyetini değiştirmez. Sözleşme imzalandıktan sonra, tescil işleminin tamamlanabilmesi için ilgili Tapu Müdürlüğü’ne başvuru yapılması gerekir.
Tapu tescilinde izlenecek adımlar:
- Öncelikli olarak, yurt dışında yaşayanlar için veraset ilamı ve yerel mirasçılar için geçerli mirasçılık belgesi temin edilerek taşınmazların intikali sağlanır.
- Hazırlanan ve tüm mirasçılarca imzalanan taksim sözleşmesi tapu memuruna sunulur.
- Tapu müdürlüğünde sözleşme doğrultusunda her mirasçı adına müstakil veya paylı tapu tescilleri gerçekleştirilir.
3. Tarım Arazilerinde Rızai Taksim Yapılabilir mi?
Daha önce ayrıntılarıyla incelediğimiz tarım arazilerinin miras yoluyla paylaşımı ve bölünme sınırları kuralları rızai taksim için de aynen geçerlidir.
Mirasçılar aralarında anlaşmış olsalar dahi, 5403 sayılı Kanun kapsamındaki asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin altına düşecek şekilde tarlaları bölüşemezler. Bölünemeyen tarlaların rızai taksim ile tek bir mirasçıya (ehil mirasçıya) devredilmesi veya hisse oranlarının korunarak paylaşılması gerekir.
4. Taksim Sözleşmesinde İrade Bozukluğu ve İptal
Miras taksim sözleşmesi imzalandıktan sonra kural olarak bağlayıcıdır. Ancak sözleşme yapılırken hile, korkutma, yanılma veya aşırı yararlanma (gabin) durumları yaşanmışsa ya da gizlenen bir tereke malı sonradan ortaya çıkmışsa, mağdur olan mirasçı Taksim Sözleşmesinin İptali Davası açma hakkına sahiptir.
Ayrıca miras bırakanın sağlığında yaptığı muvazaalı devirler var ise, muris muvazaası davası hakları taksim sözleşmesinin içeriğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Özet ve Değerlendirme
Miras taksim sözleşmesi, mirasçıların zamandan ve dava masraflarından tasarruf etmesini sağlayan en sağlıklı paylaşım yoludur. Ancak metnin doğru hazırlanması, devir şartlarının net yazılması ve tapu süreçlerinin takibi aşamasında teknik hata yapılmaması gerekir.
Salihli ve Manisa merkez başta olmak üzere İzmir, Denizli, Aydın ve Balıkesir illeri ile tüm ilçelerinde miras taksim (rızai taksim) sözleşmelerinin hazırlanması, tapu tescili ve miras uyuşmazlıkları için iletişime geçebilirsiniz.