Resmi Gazete’de 06.08.2026 tarihinde yayınlanan Anayasa Mahkemesi kararında, işçi – işveren dava şartı arabuluculuk şartının yerine getirilip getirilmediği konusunda şekilci yorumun mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine yönelik çarpıcı değerlendirmeler bulunmaktadır.
Anayasa Mahkemesi Karar Gerekçesi (Özet)
Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesinde, dava şartı olan arabuluculuğun ağır koşullara bağlanmasının veya katı ve şekilci yorumlanmasının kişilerin hak kaybına uğramasına yol açabileceği vurgulanmıştır. 6100 sayılı Kanun’un 124. maddesinde dürüstlük kuralı kapsamında kabul edilebilir bir yanılgıya dayanılarak tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi durumunda hâkime rızaya bağlı olmaksızın taraf değişikliğini kabul etme yetkisi verildiği, bu yetkinin amacının şekil eksiklikleri sebebiyle uyuşmazlığın esasının incelenmesinin önlenmesi ve mahkemeye erişim hakkının sağlanması olduğu belirtilmiştir. Kişilerin kabul edilebilir bir yanılgıyla hareket ettiklerinin anlaşılması durumunda, davanın usulden reddinden beklenen kamusal menfaat ile taraf değişikliği yapılarak davaya devam edilmesinden beklenen kişisel menfaat arasında adil bir denge kurulması gerektiği ve Yargıtay içtihatlarında da zorunlu arabuluculuk şartının gerçek işveren davaya dâhil edilmeden tamamlanmış olması hâlinde usulden ret yerine davaya devam edilebileceğinin ifade edildiği aktarılmıştır.
Somut olayda Mahkeme, başvurucunun tarafta yanılmasını dürüstlük kuralı kapsamında kabul edilebilir bularak gerçek işverene karşı arabuluculuk şartının yerine getirilmesi için süre vermiş ve olumsuz sonuçlanması üzerine gerçek işvereni davaya dâhil ederek yargılamayı sonuçlandırmıştır. Buna karşın Daire, şirket temsilcilerinin aynı olması, organik bağ bulunması ve işverenin kötü niyetli olduğuna dair iddiaları değerlendirmediği gibi usulden ret durumundaki hak kaybı riskini de gözetmemiştir. Dairenin zorunlu arabuluculuk şartının 6100 sayılı Kanun düzenlemesiyle aşılamayacağı yönündeki gerekçesi menfaatler arası dengeyi gözetmeyen, aşırı katı ve şekilci bir yorum olarak nitelendirilmiş; başvurucuya aşırı külfet yüklediği ve orantılı olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan bu gerekçelerle, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.